"İnsanlar uyurlar. Öldüklerinde uyanırlar" /hadith/
Her ne kadar Zen Ustası Dae Kwang'a göre "...herhangi bir kişi günde en az 470 kez aydınlanmaya ulaşır..." olsa da bunlar sadece onun hemen unuttuğu kısa anlardır.
"Aydınlanma" terimi tamamen doğru değildir. "Uyanış" kelimesini kullanmak daha doğru olur, çünkü tüm insanlar zaten tamamen aydınlanmıştır, ancak o kadar derin uykudadırlar ki bundan şüphelenmezler.
Her zaman yanıltıcı, uydurma bir dünyadayız ve yalnızca koşulların bizi buna zorladığı anlarda gerçeğe çıkıyoruz.
Dikkatimiz sürekli olarak geçmiş ve gelecek arasında gidip gelir ve neredeyse hiç şimdiki zamanda durmaz. Ama geçmiş yok; o çoktan gitti ve yalnızca düşüncelerimizde var! Gelecek yok; henüz gelmedi ve yalnızca hayal gücümüzde var. Üstelik geçmiş hiçbir zaman var olmadı ve gelecek de hiçbir zaman var olmayacak.
Her zaman “şimdi” vardı ve sadece “şimdi” olacak. Yalnızca bu an gerçektir. Geriye kalan her şey bir rüyadır. Yani Zen uygulaması gerçeklikte kalmaktır. Zen Ustası Sung Sahn bunu çok kısa ve net bir şekilde ortaya koydu: "Şu anda ne yapıyorsun? Sadece yap!"
Ancak "yap!" demek kolaydır, burada olmak ve şimdi yapmak zor, çok çok zordur.
Düşüncenin ataleti bizi engeller. İstemeden, gereksiz bir şeyler düşünmeye başlarız ve yaptığımız işin çok uzağında kendimizi düşüncelerin içinde buluruz.
“Sadece yapmak” için, biraz iş yapmak, konuşmak, hatta yapılması gerekeni düşünmek için düşünmemeyi öğrenmemiz gerekir. Düşüncenin birikmiş ataleti ancak belirli bir uygulamayla söndürülebilir.
Bu nedenle Zen'de (ve sadece Zen'de değil), (tekrar tekrar yapıldığı takdirde) ataleti yavaş yavaş zayıflatan resmi bir uygulama vardır. Zihin açık olduğunda boşluklar, düşünme durmuş olsa da giderek büyür. Eğer zihninizin bir köşesinde “Ben neyim?” sorusunu sakladıysanız, o zaman bu içsel sessizlik ve netlik anlarından birinde gerçek Benliğinizi, gerçek doğanızı kavrayacaksınız.
Bu gerçekleşir gerçekleşmez, sahibi eve dönecek ve hizmetkar zihnine başka şeylerle dikkati dağılmadan susmasını veya belirli bir yönde düşünmesini emredebilecektir.
Uygulamanın temeli (sadece Budizm'de değil) meditasyondur.